Syrië en Autarkie

Credit cards van Syriërs worden niet meer geaccepteerd als betaalmiddel, de rijken die eerst nog omhelst werden door de US en de EU staan nu op een 'zwarte lijst', met economische sancties en het bevriezen van tegoeden hoopt 'Het Westen' het regiem van Assad op de knieën te dwingen. Het regiem heeft inmiddels import van 'luxe' goederen aan banden gelegd om de reserves te sparen. Het belooft een koude winter te worden. Maar Syrië is eraan gewend om de boontjes zelf te doppen. Het heeft een lange ervaring in economische zelfredzaamheid. De bouwsector groeit en bloeit als nooit te voren. Volgens de berichten gaan de Syriërs nu vaker uit en café's zitten vol. En als er toch iets uit den vreemde moet komen en er moet toch een transactie met dollars of euro's gevoerd worden dan is er volgens de berichten altijd nog de route via India. Laat het regiem de poot maar stijf houden: het geeft de oppositie de tijd om zich voor te bereiden op de toekomst.

Plein voor de Omajjadenmoskee

Dit is een waanzinnig plein met de hele geschiedenis van Syrië op elkaar gepropt. Er is nog een stukje architraaf over van de tempel van Jupiter en uiteraard veel zuilen. Er is de hoge archtiectonisch vreemd vormgegeven boog van de overdekte Soek. Vegers met kliko's op een karretje proberen de straat schoon te houden en op de voorgrond een Shiïtisch stel op weg naar het hoofd van Imam Hoessein. Vrolijke vlaggetjes moedigen de bezoekers aan om vooral vrolijk te zijn. Het doorkijkje laat nog een stukje van de gevel van een Ottomaans koopmanshuis zien.

Vanaf Jebel Qassioen

Het is erg moeilijk om een goede overzichtsfoto te maken vanaf Jebel Qassioen.
De stad ligt zo diep en is zo uitgestrekt dat de details snel vervagen. Hesseltje heeft een paar foto’s aan elkaar geplakt en daardoor een mooi beeld gekregen. Intussen lijkt het erop dat de aasgieren die de val van het regiem Al Assad willen versnellen toch hebben afgezien van militair ingrijpen en het officieel bewapenen van de opstandelingen. Kennelijk is het spectrum van Beiroet en Bagdad toch te afschrikwekkend.

De waterwielen van Hama

De Blog is klaar, maar dat wil nog niet zeggen dat mijn interesse voor Syrië nu ook afgerond is. Daarvoor zijn de ontwikkelingen te spannend en heb ik intussen teveel stof vergaard. Mijn plan is om alles van de Blog af in een E-Book te verzamelen. Ik heb Hesseltje bereid gevonden om de E-Book te verzorgen. Ik heb ook een andere indeling gemaakt. Een Blog is perslot een proces en een boek is een project. Beide benader je anders. Zoveel heb ik wel geleerd van al die sessies waarbij ik d.m.v. tekeningen heb mogen notuleren. Ik heb het materiaal in 6 hoofdstukken opgesplitst: Op weg, Vroege geschiedenis, Het Ottomaanse Rijk, Mensen, Het dagelijks Leven en Ontwikkelingen. Al snel bleek dat er gaten vielen waar het beschikbare tekeningen materiaal ontoereikend was. Ik heb daarom sommige foto's van Hesseltje gebruikt om in tekeningen om te zetten. Het is op dezelfde manier gedaan als de andere tekeningen: direct in inkt uit de losse pols in het schrift. Zoals deze tekening.

Tenslotte

De reis is ten einde. Alle tekeningen zijn op de blog gezet. Er valt niets meer te doen dan vaarwel te zeggen. Ik had gehoopt dat ik op een positieve noot kon eindigen, maar niets is minder waar. De oppositie blijft verdeeld. Dat kan als een positief groeiproces uitgelegd worden, maar het kan ook betekenen dat als Bashar valt het land een makkelijke prooi wordt voor alweer een ‘ruling family’ naar Ottomaanse snit. Intussen blijft het regiem incidenteel en gericht optreden en doden maken. Syrië is de eer te beurt gevallen het eerste land te zijn met een via YouTube gevoerde opstand. Wat wederom bewezen heeft dat de werkelijkheid altijd te manipuleren valt. In de afgelopen maanden heb ik veel over Syrië geleerd vooral door het volgen van ‘Syria Comment’. Syrië en de Syriërs hebben mijn hart gestolen. Misschien wel omdat het een verrassend autarkisch land is. ‘The Angry Arab’ schrijft op zijn Blog: ‘Free Syria is destined to become dominant in the Arab world, especially in the fields of arts, culture, literature, and tourism.‘ Ik ben er klaar voor.

Mijn reisgenoten

Een statieportret zit er helaas niet in maar hier zijn mijn reisgenoten verzameld op een terrasje op de Qasiun. Ze zijn alle vijf in een kenmerkende poses vastgelegd. Geheel links hurkt Willem om de stad beneden hem nog beter op de plaat vast te kunnen leggen. Tweede van links is Will die met de knieën opgetrokken van de zon zit te genieten. In het midden zit Doutsje rechtop de nering in de omgeving te bestuderen. Naast haar Hesseltje, haar dochter, de arm nonchalant over de stoelleuning geslagen en geheel rechts staat Bertje met Ibrahim te overleggen. Bertje draagt een knalrode tulband waardoor wij haar in het gedrang van de Soek altijd wisten te lokaliseren. Ik heb de oorspronkelijke tekening bewerkt met hulp van foto’s van Hesseltje.

Terug naar huis

We vlogen via Amman met Jordanian Airways terug naar Schiphol. Alle internationale luchthavens over de hele wereld zijn hetzelfde. Het zijn allemaal kakelbonte tempels die gewijd zijn aan globaal bekende merknamen. Tijdens de overstap in Amman was het niet anders. Van de ene ‘gate’ naar de andere was het kamerbreed vertrouwde producten kopen en vreten. We konden ons overal ter wereld wanen behalve in Damascus. De culture shock was groot. We waren die agressieve aanslag op onze zintuigen niet meer gewend. Op de luchthaven van Damascus was het soberheid troef net zoals in de rest van Syrië. We waren er helemaal aan gewend geraakt. Op de tekening is het kale aankomstlabyrint in Damascus Airport te zien met als enige blikvangers de flikkerende schermen met de aankomst- en vertrektijden en de vreemde loketten van de lokale bureaucratie.